Tagarchief: Neanderthaler

Quickscan lucratief

Op een stralende laatste zondag van februari dag hadden we het plan opgevat om met een klein gezelschap (Marcel, Henk, Gijsbert) een paar plekken af te lopen waar we al een tijdje niet meer geweest waren. Door omstandigheden was het er de afgelopen maanden niet van gekomen. Het startpunt was de Jong Paleolithische site bij de mestsilo’s te Langelo.

De mestsilo's op de Jong Paleolithische site en de omgeving.
De mestsilo’s op de Jong Paleolithische site en de omgeving. Op de voorgrond een afgeschoven deel voor de bouw van een nieuwe silo.

De site ligt op een hoog punt met een mooi uitzicht naar alle kanten. Hij is al vele jaren geleden ontdekt en wordt momenteel nog door meerdere personen bezocht. De vondsten van deze locatie bevinden zich in verschillende collecties die momenteel worden onderzocht. Desalniettemin nemen we hier af en toe een kijkje. Heel veel is er echter niet meer te vinden: de score van deze dag was twee afslagen.

De vindplaats is geruïneerd door de bouw van een mestsilo, waardoor de vindplaats aan het licht kwam. Toch is er nog steeds wat te vinden. Het lijkt erop dat er een nieuwe silo gebouwd gaat worden. Hiervoor was een stuk grond afgeschoven; zowel op de kale grond als in het stort zijn geen artefacten aangetroffen.

De kern van de concentratie ligt onder de bestaande mestsilo’s en de artefacten die in de afgelopen jaren zijn opgeraapt liggen in de periferie van het kampement.

Hierna zijn we naar een akker gegaan die ook onder de noemer van  Langelo valt, waar ooit een Midden Paleolithische afslag, of iets wat daar op lijkt, is opgeraapt. Helaas lag hier een dikke grasmat, waardoor zoeken geen zin had.

Wat nu? Toch even kijken hoe de site erbij ligt. De boer had twee dagen ervoor aan Henk laten weten dat ze snel mest zouden gaan injecteren; het zoeken moet daarvoor plaats vinden want daarna kan het geruime tijd duren voordat we weer op de akker terecht kunnen. Vanwege de droogte besloten we om een quickscan van concentratie B uit te voeren om te voorkomen dat een vruchteloze grootschalige zoektocht georganiseerd zou worden.

Zonder al te hoge verwachtingen gingen we op pad. De grond was droog en omgewoeld met bermgras waardoor de zichtbaarheid van stenen niet optimaal was. Een quickscan van de wending leverde dan ook niets op. Omdat er geen regen van betekenis verwacht werd en de exacte datum van de bemesting niet duidelijk was besloot Marcel om het gebied toch nader onder de loep te nemen om eventuele artefacten veilig te stellen. Het is normaal niet de gewoonte om ongepland op de akker te zoeken, maar aangezien de tijd in verband met de geplande mestinjectie erg drong, werd besloten om het deze keer anders te doen. Nood breekt wet nietwaar?

Een van de vaste zoekers (Gerrit) reed toevallig langs en kon mooi aansluiten. We moesten eerst een aantal baantjes trekken voordat Marcel een kern opraapte.

Marcel toont zijn eerste vondst van de dag, een kern.
Marcel toont zijn eerste vondst van de dag, een kern.

Vol goede moed gingen we verder. Kernachtige stenen werden opgeraapt, maar steeds was er iets mis mee: ‘de kringen lopen niet goed’, ‘de slaghoek klopt niet’, et cetera. Je krijgt het niet voor niets op deze akker. Marcel heeft uitgerekend dat het ruim 11 man-uur duurt om een Midden Paleoliet op te rapen op deze akker. Fijn: dat zou dus betekenen dat we met vier man zo’n drie uur lang zouden moeten zoeken voor een vondst. Na de vondst van Marcel konden we dus wel naar huis gaan. Zo werkt het natuurlijk niet in de statistiek. Bovendien scheen de zon en hadden we plezier in het veldlopen.

Na enige tijd zonder vondsten, grapte Gijsbert tegen Marcel: ‘hier een bijltje’. Marcel: ‘Maar dat is een kernfragment!’. Het blijft soms lastig, ook na twaalf jaar zoeken. Naderhand bleek dit  ‘kernfragment’ toch niet geheel overtuigend en is in de zak met incerto-facten beland.

Henk en Marcel meten een afslagje in.
Henk en Marcel meten een afslagje in (met Tara op de uitkijk).

Vaak is er twijfel en dan wordt de specialist ingeschakeld. Soms is er geen twijfel, maar dan wordt je afslagje toch afgekeurd: dan ken je je plaats weer.

Gelukkig waren er genoeg echte stukken: drie afslagen en drie kernen of fragmenten daarvan. We mogen dan ook spreken van een mooie oogst. En met 6 stukken in 9 man-uur (2/3) zaten we ruim boven het langjarig gemiddelde van wat Marcel heeft berekend (1/11).

Kern bij Assen

Vrijdag 16 maart hebben we de beide concentraties van de vindplaats bij Assen afgezocht met een select gezelschap. Het weer: bitter koud met temperaturen maar even boven nul en een harde vlagerige wind. Op de akker was een weinig bermgras uitgespreid.

Na lang zoeken raapte Jan oostelijk van concentratie B een fraaie platte kern uit het Midden Paleolithicum op.

kern
Een prachtige kern uit het Midden Paleolithicum nabij concentratie B.

Daarna het vak van concentratie A uitgezet en af gezocht, zonder resultaat deze keer.

Op de weg terug van concentratie A naar de auto’s raapte, wederom Jan, een mogelijk groot en plat kernfragment op. Deze is wat minder gemakkelijk te determineren en deskundigen zullen er binnenkort hun licht over doen schijnen.

 

Klagen helpt! Nieuwe topstukken van Neanderthalers opgeraapt

De regen van enige tijd terug maakte de weg vrij om een nieuwe zoektocht te organiseren op de akker nabij Assen. De zon scheen uitbundig, wat het zicht enigszins bemoeilijkte, maar er wel een heel aangename dag van maakte voor de 13 zoekers.

Loungen op het beekdalgras
Loungen op het beekdalgras

In de ochtend is de zuidzijde van de akker belopen. Dit leverde een bijzondere afslag van kwartsiet op van een enorm formaat. De afslag is gemaakt met de zachte-percussie-techniek. Artefacten van kwartsiet zijn uiterst zeldzaam.

Afslag van kwartsiet
Afslag van kwartsiet gemaakt door middel van zachte percussie

In de middag is de aandacht verlegd naar de noordzijde van de akker, waar concentratie B ligt. Aanvankelijk werd er maar weinig gevonden, totdat Marcel Niekus zich liet ontvallen dat één zekere afslag uit het Middel Paleolithicum toch wel fijn zou zijn. Een stap verder raapte de auteur dezes een prachtige kern op: een discoïde kern gemaakt middels de Levallois-techniek. Daarnaast werden even later nog 3 afslagen uit het MP opgeraapt.

Discoïde kern met Levallois-kenmerken
Discoïde kern gemaakt middels de Levallois-techniek

Bij het opruimen van de piketpaaltjes vond onze nieuwe deelneemster Ellen een schaafachtig voorwerp (of een kern?) nabij het vuistbijlenvak. Dat is een prachtig resultaat voor een eerste zoektocht.