Tagarchief: Jong Paleolithicum

Neanderthaler-virus nog springlevend

Door omstandigheden was het al weer twee maand geleden dat we op zoektocht gingen naar Neanderthaler-gereedschap. Ondanks de teleurstellende resultaten van onze vorige zoektocht en ondanks de rondwarende virussen, was bij tien man het Neanderthaler-virus te sterk om af te zien van deelname aan een survey op onze favoriete akker te Peest. Op advies van de instanties ging de begroeting deze keer met een elleboogje. Het zoekweer was ideaal, met een gebroken zonnetje en prettige temperatuur; alleen de wind was vrij stevig. De boer had gras op het land uitgestrooid waardoor de zichtbaarheid niet overal even goed, of ronduit slecht was. Gelukkig was concentratie B aan deze actie ontsnapt.

Nog voordat de zoektocht eigenlijk begonnen was raapte Gijsbert een Mesolithische kling op het pad naar de akker op. Dat was toch wel opmerkelijk; bij de bouw van de gebouwen voor Staatsbosbeheer was helemaal niets gevonden. Zo begon de dag goed.

De route naar B, over C, was bedekt met gras. Dit leverde dan ook niets op. Maar bij B was het gelijk raak met een kernfragment. De westrand van de akker leverde aanvankelijk niets op. Pas op de terugweg, en dan helemaal aan het eind raapte Giel een prachtige afslag op, precies in de hotspot van concentratie B.

De forse afslag van Giel, midden uit concentratie B.

Hierna tot de lunch zochten we de oostelijke helft van de akker ter hoogte van concentratie B af.

Voor de lunch lag ons ter beschikking een comfortabele eiken stam.

Na de lunch zochten we de westelijke helft van B af. Hier hadden nog aardig wat successen met een kernfragment, en afslagen.

Opmerkelijk was de vondst van een Jong Paleolithische kling wat hoger op de akker, net binnen het bereik van ons survey-gebied van concentratie B. Deze was gemaakt van prachtige licht doorschijnende vuursteen. De kling was solitair. Het roept de vraag op of er meer uit deze periode op de akker ligt van een kampement.

De Jong Paleolithische kling gevonden door Gijsbert

Na zo lange tijd konden we het natuurlijk niet laten om even in het vuistbijlen vak te kijken (concentratie A). Hier raapte Marcel al snel een distaal fragment van een afslag op. Maar daar bleef het ook bij.

Het registreren en inmeten van het afslagfragment in het vuistbijlen vak.

Met een vondsttotaal van 2 kernfragmenten, 4 afslagen en als bonus een prachtige Jong Paleolithische kling was het weer een succesvolle dag.

Quickscan lucratief

Op een stralende laatste zondag van februari dag hadden we het plan opgevat om met een klein gezelschap (Marcel, Henk, Gijsbert) een paar plekken af te lopen waar we al een tijdje niet meer geweest waren. Door omstandigheden was het er de afgelopen maanden niet van gekomen. Het startpunt was de Jong Paleolithische site bij de mestsilo’s te Langelo.

De mestsilo's op de Jong Paleolithische site en de omgeving.
De mestsilo’s op de Jong Paleolithische site en de omgeving. Op de voorgrond een afgeschoven deel voor de bouw van een nieuwe silo.

De site ligt op een hoog punt met een mooi uitzicht naar alle kanten. Hij is al vele jaren geleden ontdekt en wordt momenteel nog door meerdere personen bezocht. De vondsten van deze locatie bevinden zich in verschillende collecties die momenteel worden onderzocht. Desalniettemin nemen we hier af en toe een kijkje. Heel veel is er echter niet meer te vinden: de score van deze dag was twee afslagen.

De vindplaats is geruïneerd door de bouw van een mestsilo, waardoor de vindplaats aan het licht kwam. Toch is er nog steeds wat te vinden. Het lijkt erop dat er een nieuwe silo gebouwd gaat worden. Hiervoor was een stuk grond afgeschoven; zowel op de kale grond als in het stort zijn geen artefacten aangetroffen.

De kern van de concentratie ligt onder de bestaande mestsilo’s en de artefacten die in de afgelopen jaren zijn opgeraapt liggen in de periferie van het kampement.

Hierna zijn we naar een akker gegaan die ook onder de noemer van  Langelo valt, waar ooit een Midden Paleolithische afslag, of iets wat daar op lijkt, is opgeraapt. Helaas lag hier een dikke grasmat, waardoor zoeken geen zin had.

Wat nu? Toch even kijken hoe de site erbij ligt. De boer had twee dagen ervoor aan Henk laten weten dat ze snel mest zouden gaan injecteren; het zoeken moet daarvoor plaats vinden want daarna kan het geruime tijd duren voordat we weer op de akker terecht kunnen. Vanwege de droogte besloten we om een quickscan van concentratie B uit te voeren om te voorkomen dat een vruchteloze grootschalige zoektocht georganiseerd zou worden.

Zonder al te hoge verwachtingen gingen we op pad. De grond was droog en omgewoeld met bermgras waardoor de zichtbaarheid van stenen niet optimaal was. Een quickscan van de wending leverde dan ook niets op. Omdat er geen regen van betekenis verwacht werd en de exacte datum van de bemesting niet duidelijk was besloot Marcel om het gebied toch nader onder de loep te nemen om eventuele artefacten veilig te stellen. Het is normaal niet de gewoonte om ongepland op de akker te zoeken, maar aangezien de tijd in verband met de geplande mestinjectie erg drong, werd besloten om het deze keer anders te doen. Nood breekt wet nietwaar?

Een van de vaste zoekers (Gerrit) reed toevallig langs en kon mooi aansluiten. We moesten eerst een aantal baantjes trekken voordat Marcel een kern opraapte.

Marcel toont zijn eerste vondst van de dag, een kern.
Marcel toont zijn eerste vondst van de dag, een kern.

Vol goede moed gingen we verder. Kernachtige stenen werden opgeraapt, maar steeds was er iets mis mee: ‘de kringen lopen niet goed’, ‘de slaghoek klopt niet’, et cetera. Je krijgt het niet voor niets op deze akker. Marcel heeft uitgerekend dat het ruim 11 man-uur duurt om een Midden Paleoliet op te rapen op deze akker. Fijn: dat zou dus betekenen dat we met vier man zo’n drie uur lang zouden moeten zoeken voor een vondst. Na de vondst van Marcel konden we dus wel naar huis gaan. Zo werkt het natuurlijk niet in de statistiek. Bovendien scheen de zon en hadden we plezier in het veldlopen.

Na enige tijd zonder vondsten, grapte Gijsbert tegen Marcel: ‘hier een bijltje’. Marcel: ‘Maar dat is een kernfragment!’. Het blijft soms lastig, ook na twaalf jaar zoeken. Naderhand bleek dit  ‘kernfragment’ toch niet geheel overtuigend en is in de zak met incerto-facten beland.

Henk en Marcel meten een afslagje in.
Henk en Marcel meten een afslagje in (met Tara op de uitkijk).

Vaak is er twijfel en dan wordt de specialist ingeschakeld. Soms is er geen twijfel, maar dan wordt je afslagje toch afgekeurd: dan ken je je plaats weer.

Gelukkig waren er genoeg echte stukken: drie afslagen en drie kernen of fragmenten daarvan. We mogen dan ook spreken van een mooie oogst. En met 6 stukken in 9 man-uur (2/3) zaten we ruim boven het langjarig gemiddelde van wat Marcel heeft berekend (1/11).

Zwoegen op Zeijen-West

Vrijdag hebben met drie personen gezocht in Zeijen West. De omstandigheden waren bijna ideaal: de akker lag er goed bij, met nog wat restanten aardappelloof. Het had voldoende geregend om de zichtbaarheid van de stenen optimaal te maken. Het was droog en er was geen zon.

Enkele zoekers nemen frisse lucht tot zich om het gebrek aan vondsten te compenseren.
Enkele zoekers nemen frisse lucht tot zich om het gebrek aan vondsten te compenseren.

Deze omstandigheden leidden echter niet tot resultaat. We hebben genoegen moeten nemen met een Jong-Paleolithische of Mesolithische kling.

In de middag hebben we de westelijke helft van de akker nog bezocht. Deze was tot voor kort steeds weiland. Er was zeer weinig steen en geen enkele bewerkte.

Je krijgt het niet voor niets in Zeijen.