Tagarchief: Vuistbijl

Zomerberichten: klare wijn

Journalist Job van Schaik schenkt klare wijn inzake de zaak Vermaning en trekt boetekleed aan voor dubieuze rol van de journalistiek: Open brief aan Tjerk Vermaning in het Dagblad van het Noorden.

Voor een reactie (van een witte raaf) hierop, klik hier.

In de zaak Vermaning draaide het om de echtheid van de vuistbijlen die amateur archeoloog Tjerk Vermaning in de jaren ’60 en ’70 ‘vond’. Hiervoor kreeg hij de Culturele Prijs van Drenthe, met een aanzienlijk geldbedrag. Toen onderzoek door promovendus Dick Stapert uitwees dat de vuistbijlen falsificaties waren, leidde dat tot een rechtszaak. Uiteindelijk werd Vermaning vrijgesproken. Mede hierdoor was het mogelijk dat veel mensen in de echtheid van zijn vuistbijlen bleven geloven. Dit veroorzaakte jarenlange tweespalt in de archeologie: zowel tussen professionele archeologen en amateurs als tussen professionele archeologen onderling. In het publieke debat werd er vaak een tegenstelling opgeworpen tussen de ‘hoge heren’ en de ‘under dog’.

Nu gelooft niemand binnen de vakwereld nog dat de stenen in kwestie echt zijn. Overigens heeft Vermaning ook echte vuistbijlen gevonden die ook als zodanig door de wetenschap zijn erkend.

Dit najaar verschijnt een uitgebreid onderzoek naar de Vermaning-stenen, met de conclusie dat betreffende stenen vervalsingen zijn, onder de titel: Valsheid in gesteente Crime scene investigation in het Vermaning-jaar.

Zie ook:
Volkskrant (26 juli 2018)
NRC (28 juli 2018)
De Telegraaf (30 juli 2018)

Weer succesvolle zoektocht op vindplaats bij Assen: concentratie A revisited

Zondag 26 november hebben we onze laarzen aangetrokken en hebben we de vindplaats bij Assen weer eens goed afgelopen met acht mensen. De afgelopen tijd was er veel regen gevallen en de hoop was dat hierdoor de zichtbaarheid beter zou zijn dan de vorige keer. De dag zelf was zeker niet vrij van buien, maar ook de zon liet zich af en toe zien.

Zoals we tegenwoordig altijd doen, liepen we op weg naar concentratie B eerst langs de oostelijke rand van de akker. Al snel raapte ondergetekende een flinke afslag op. Hier lijkt zich een nieuwe concentratie (C) af te tekenen.
De resultaten bij concentratie B bleven aanvankelijk achter bij de verwachtingen. De akker was dan ook erg nat en in de tractorsporen stond wel 30 cm water. Pas na de koffie werd de eerste afslag opgeraapt door Willem.

Willem toont zijn afslag met prachtige streperige witte patina

Daarna werden er nog een aantal afslagen opgeraapt, waarmee het beeld van de vindplaats verder werd bevestigd: een bewerkingsplaats van vuursteen met alleen afslagen en kernen.

Tegen de lunch namen we afscheid van een aantal mensen. Na enige tijd hoorden we geroep van de andere kant van het veld. Iemand heeft kennelijk nog een vondst gedaan op weg naar de auto. Die moest natuurlijk ingemeten worden.

De vinder bleek Bernard te zijn, en wat hij  had gevonden was iets heel aparts: een plat vorstsplijtstuk met een serie vlakke negatieven die doen denken aan bewerking zoals we die van vuistbijlen kennen. We hebben de vondst nog niet uitgebreid bestudeerd maar denken dat het een biface partiel is, een deels bewerkte vuistbijl. Het is waarschijnlijk geen halffabrikaat van een vuistbijl. Het is het eerste vuistbijlachtige voorwerp uit deze hoek van de akker.

De biface partiel of mislukte vuistbijl
De biface partiel of mislukte vuistbijl

Na de lunch zijn we naar concentratie A getogen. De vorige keer hadden we er niets gevonden; de verwachtingen waren dus laag. Toch werden er twee zekere afslagen opgeraapt. Een ervan lijkt zelfs een vuistbijlafslag te zijn. Marcel dacht al gelijk aan refitten met een vuistbijl.

Al met al een zeer mooie en succesvolle dag.

Opgraving bij Assen gepubliceerd in Archeobrief

Het onderzoek naar de neanderthaler-vindplaats bij Assen door Stichting Stone is onlangs gepubliceerd in Archeobrief (2016-2). Hieronder de samenvatting.

Het onderzoek naar de neanderthaler-bewoning van Noord-Nederland heeft de laatste jaren veel nieuwe inzichten opgeleverd. In eerdere uitgaven van de Archeobrief 1 hebben we al bericht over een onderzoeksproject gericht op het Midden-Paleolithicum in Noord-Nederland en de ontdekking van het eerste neanderthaler-kampement in Drenthe. In dit nummer doen we verslag van een proefopgraving die eind 2011 is uitgevoerd op de vindplaats ‘Assen’. Voor de eerste keer in Noordwest-Europa zijn Midden-Paleolithische artefacten in situ in keizand, het verweringsresidu van de grondmorene uit de Saale-ijstijd, aangetroffen. De samenstelling van de vondstassemblage is zeer bijzonder te noemen: vuistbijlen, vermoedelijk gebruikt bij het slachten van jachtbuit, domineren het werktuigspectrum. Ook zijn voor het eerst in Noord-Nederland artefacten van andere steensoorten dan vuursteen, zoals helleflint en kwartsiet, gevonden. Het onderzoek toont aan dat er veel meer langs de noordelijke rand van het verspreidingsgebied van de neanderthaler te beleven is dan gedacht. De resultaten zijn een belangrijke stimulans om door te gaan met het onderzoek naar deze periode en verschillende projecten staan op stapel.